Botnets

De term botnet is een samentrekking van de woorden ‘robot’ en ‘network’ (netwerk). Het verwijst naar een netwerk van apparaten zoals computers, mobiele telefoons, camera’s of IoT-apparaten die met malware zijn geïnfecteerd, waarmee cybercriminelen ze op afstand en gecoördineerd kunnen besturen.

Deze netwerken worden vooral ingezet voor grootschalige kwaadaardige activiteiten, zoals Distributed Denial of Service-aanvallen (DDoS), het verspreiden van spam, gegevensdiefstal en het verspreiden van ransomware propagation.

Moderne botnets maken misbruik van het groeiende aantal met internet verbonden apparaten, vooral IoT-apparaten zoals beveiligingscamera’s, routers of slimme huishoudapparaten. Veel van deze apparaten zijn onvoldoende beveiligd, met standaardwachtwoorden of niet-gepatchte kwetsbaarheden, waardoor ze eenvoudig te infecteren en in te zetten zijn voor een botnet.

CSommige soorten botnets, zoals Mirai, verspreiden zich automatisch door te scannen naar kwetsbare apparaten. Bij andere is het nodig dat de gebruiker onbewust geïnfecteerde apps installeert.

Botnets worden gebruikt voor acties die rechtstreeks de beschikbaarheid, integriteit en privacy van de getroffen systemen en gebruikers aantasten. Hieronder zetten we de belangrijkste soorten aanvallen en kwaadaardige acties op een rij die met deze netwerken van gekaapte apparaten worden uitgevoerd.

• DDoS-aanvallen: overbelasten servers en netwerken om ze uit de lucht te halen.
• Spam verspreiden: het massaal versturen van ongewenste e-mails of phishing.
• Gegevensdiefstal: het buitmaken van wachtwoorden, bankgegevens en inloggegevens.
• Malware verspreiden: het verspreiden van ransomware en andere kwaadaardige programma’s.
• Misbruik van IoT-apparaten: camera’s, dvr’s en huishoudapparaten worden omgevormd tot bots.

Elk van deze activiteiten vormt een eigen bedreiging, maar ze hebben gemeen dat ze geïnfecteerde apparaten misbruiken om de schade te vergroten en om detectie en bestrijding te bemoeilijken. Het is daarom essentieel om alert te blijven en al je verbonden apparaten te beschermen.

De opkomst van IoT heeft de mogelijkheden voor cybercriminelen sterk vergroot, waardoor botnets groter en krachtiger zijn geworden. Apparaten zoals beveiligingscamera’s, thermostaten of spraakassistenten met onveilige instellingen kunnen worden opgenomen in een botnet.

De regelgeving wordt steeds strenger en verplicht fabrikanten en gebruikers om deze apparaten goed te beveiligen. Toch ligt de belangrijkste verantwoordelijkheid bij de gebruiker, die zijn apparaten up-to-date en beschermd moet houden.

Bescherming tegen botnets vraagt om een complete aanpak die het volgende omvat:

• Houd je besturingssysteem en software up-to-date.
• Wijzig de standaardwachtwoorden van IoT-apparaten en gebruik sterke wachtwoorden.
• Open geen verdachte bijlagen en klik niet op verdachte links in e-mails.
• Installeer een betrouwbare antivirus zoals Panda Dome en houd die up-to-date.
• Controleer de instellingen en beveilig routers en IoT-apparaten op de juiste manier.
• Download geen apps uit onbetrouwbare bronnen.